Restrukturyzacja a upadłość

Czym różni się restrukturyzacja od upadłości?

Restrukturyzacja oraz upadłość to dwa różne mechanizmy prawne. Skorzystać z nich mogą przedsiębiorcy, a w przypadku  upadłości również osoby fizyczne. Jak wynika z naszej wieloletniej praktyki w przeważającej większości zgłaszają się do nas przedsiębiorcy, którzy mają problemy finansowe. Nie są oni już w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań lub spodziewają się nadchodzącej niewypłacalności. Oba postępowania mają odmienny cel, prowadzą do zupełnie różnych skutków, a także w inny sposób wpływają na majątek firmy oraz na dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

Restrukturyzacja czy upadłość – co wybrać

Właściwy wybór procedury ma kluczowe znaczenie dla przyszłości biznesu. Restrukturyzacja ma na celu uratowanie przedsiębiorstwa m.in. zatrzymuje egzekucje, pozwala przez pewien czas na możliwość zgodnego z prawem nieregulowanie zobowiązań. Celem restrukturyzacji jest zawarcie układu ze swoimi wierzycielami, który pozwoli firmie dalej działać. Upadłość natomiast stanowi ostateczne rozwiązanie i  prowadzi do likwidacji majątku oraz co do zasady do zakończenia działalności. Głównym celem postępowania upadłościowego jest maksymalne zaspokojenie wierzycieli ze środków pochodzących ze sprzedaży majątku dłużnika.

Restrukturyzacja i upadłość – praktyczne różnice

Kluczową zatem kwestią pozostaje zrozumienie, praktycznych różnić pomiędzy ww. postępowaniami. Rozbieżności dotyczą przede wszystkim celu postępowania, zakresu ochrony majątku, możliwości negocjacji z wierzycielami, konsekwencji dla bieżącej działalności firmy oraz skutków ekonomicznych dla przedsiębiorcy. Dokonanie szczegółowej analizy tych elementów przy uwzględnieniu Twojej indywidualnej sytuacji pozwoli ustalić czy Twoja firma ma realne szanse na odzyskanie stabilności poprzez restrukturyzację, czy też konieczne będzie zakończenie działalności w ramach upadłości.

Dlatego tak ważne jest rozróżnienie, które z tych postępowań będzie właściwe w Twojej sytuacji. Restrukturyzacja chroni firmę i daje jej szansę na dalsze istnienie, natomiast upadłość jest rozwiązaniem, z  którego trzeba skorzystać w przypadku trwałej niewypłacalności.

Poniżej prezentujemy najważniejsze różnice między restrukturyzacją, a upadłością tak, aby ułatwić Ci podjęcie decyzji i wybrać ścieżkę najlepiej dopasowaną do sytuacji Twojej firmy.

I. Cel postępowania

• Restrukturyzacja – uniknięcie upadłości, spłata zadłużenia z przyszłych dochodów,
• Upadłość – likwidacja majątku i zaspokojenie wierzycieli,

II. Dalsze funkcjonowanie przedsiębiorstwa

•  Restrukturyzacja – możesz, a nawet musisz kontynuować prowadzenie działalności w trakcie trwającego postępowania oraz po zatwierdzeniu układu przez Sąd,
• Upadłość – co do zasady (ale nie zawsze) prowadzi do zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej (w szczególności, jeśli składamy wniosek jako osoba fizyczna jesteśmy zobligowany do jej zamknięcia)

III. Zarząd nad majątkiem

•  Restrukturyzacja – przedsiębiorca zachowuje zarząd zwykły nad swoim majątkiem (oprócz postępowania sanacyjnego). Wyjątek stanowią jednak czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, zgodnie z 39 ust. 1 p.r. wtedy konieczne jest uzyskanie zgody nadzorcy sądowego prowadzącego postępowanie. Jednakże jak wynika z orzecznictwa i doktryny nie sposób jest stworzyć katalogu czynności wchodzących w zakres zwykłego zarządu. Często tak jak to miało miejsce w prowadzonych przez naszą Kancelarię sprawach  taka sama czynność w  zależności od okoliczności była zakwalifikowana w jednym przypadku jako mieszcząca się w  zakresie zwykłego zarządu, a w przypadku innego przedsiębiorcy, z uwagi na okoliczności została zakwalifikowana jako przekraczająca czynność zwykłego zarządu.

Z doświadczenia naszej Kancelarii wynika, że co do zasady sprzedaż samochodu będzie czynnością przekraczającą zwykły zarząd. Jednak gdy czynności takiej dokonuje przedsiębiorca który prowadzi komis samochodowy, tego rodzaju czynności może wchodzić w  zakres zwykłego zarządu. Dla zobrazowania czynności przekraczających zwykły zarząd warto w tym miejscu przytoczyć postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 1998 r. w sprawie o sygn. akt. III CKN 982/98, które stanowi, że: ,,zaciąganie w toku postępowania układowego pożyczek w znacznej wysokości w celu rozszerzenia prowadzonej działalności gospodarczej (nowe przedsięwzięcia inwestycyjne) w sytuacji, gdy zobowiązania dłużnika kilkakrotnie przewyższają jego majątek, jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu. (zob. Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne Komentarz, wyd. 9, rok 2025, P. Zimmerman)

•  Upadłość – w momencie ogłoszenia upadłości Dłużnika, zarząd nad jego majątkiem przejmuje syndyk, następnie podejmuje czynności likwidacyjne, w celu upłynnienia majątku Dłużnika. Środki pieniężne pozyskane ze sprzedaży majątku są przeznaczane na koszt postępowania upadłościowego oraz w dalszej kolejności na spłatę wierzycieli.

IV. Ochrona przed egzekucją

• Restrukturyzacja – z dniem otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego (np. postępowania o zatwierdzenie układu) wszystkie postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych układem ulegają zawieszeniu z mocy prawa. W praktyce zatem wszelkie egzekucje prowadzone przed wszczęciem postępowania są wstrzymywane, a prowadzenie dalszych działań egzekucyjnych jest niedopuszczalne. Otwarcie postępowania uniemożliwia wszczęcie także nowych postępowań egzekucyjnych w odniesieniu do wierzytelności objętych układem. Jednakże, w  praktyce naszej Kancelarii zdarzają się wielokrotnie sytuacje w zakresie błędnej interpretacji ww. regulacji po stronie organów egzekucyjnych. Komornicy owszem zawieszają egzekucję po otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego jednak dosyć powszechnym problemem, jest odmowa zwrotu przez Komorników środków wyegzekwowanych jeszcze przed dniem otwarcia postępowania. Zdarza się, że organy egzekucyjne przekazują te środki do depozytu sądowego albo co gorsza odmawiają ich zwolnienia, pomimo, że środki te są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania przedsiębiorstwa.

W naszej praktyce spotkaliśmy się również z sytuacjami, w których komornicy dokonywali zajęć wierzytelności od kontrahentów dokonanych jeszcze przed otwarciem postępowania. Organy egzekucyjne często uznają, że skoro zajęcie powstało wcześniej, to pozostaje w mocy, co w praktyce prowadzi do tego, że kontrahent nawet po otwarciu restrukturyzacji  nadal musi przekazywać środki do komornika, a nie do dłużnika. Takie działania ograniczają płynność finansową przedsiębiorcy, utrudniając prowadzenie mu firmy. Dodatkowo, jest to sprzeczne z  samym celem restrukturyzacji, zgodnie z którym należy stworzyć przedsiębiorcy realne warunki do dalszego prowadzenia biznesu i wykonywania układu.

• Upadłość – w momencie wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości wszelkie egzekucje zostają zawieszone, a następnie umorzone. Organy egzekucyjne nie mogą prowadzić żadnych działań w stosunku do masy upadłości (czyli majątku upadłego przedsiębiorstwa).

V. Spłata zobowiązań

 Restrukturyzacja – spłata zobowiązań następuje z przyszłych dodatnich przepływów pieniężnych, czyli najczęściej po prostu z wypracowanego zysku. Istnieje możliwość redukcji zadłużenia, rozłożenia płatności na raty, odroczenia lub nawet umorzenia odsetek. Nasza Kancelaria ze względu na wieloletnie doświadczenie oraz wyspecjalizowanych pracowników posiada wypracowany własny know-how, co pozwala na skuteczne przeprowadzenie negocjacji z wierzycielami, w szczególności w zakresie propozycji układowych, co w konsekwencji prowadzi do zawarcia układu z wierzycielami.

• Upadłość – spłata wierzycieli następuje proporcjonalnie w przypadku środków znajdujących się na rachunku masy upadłości na podstawie ostatecznego planu podziału. W postępowaniach prowadzonych dla osób fizycznych, w przypadku ubóstwa masy upadłości ostateczny plan podziału nie jest sporządzany. Upadły dokonuje spłat w ramach ustalonego przez Sąd planu spłaty. Sąd po rozważeniu indywidualnej sytuacji osobistej i materialnej Upadłego decyduje o wysokości rat oraz okresie spłaty. Jednakże, w razie zaistnienia odpowiednich przesłanek np. bardzo ciężka sytuacja osobista i finansowa Upadłego Sąd może umorzyć zobowiązania Upadłego bez ustalania planu spłaty lub warunkowo umorzyć zobowiązania Upadłego.

Podsumowując, w przypadku postępowania restrukturyzacyjnego masz realny wpływ na wysokość miesięcznych rat oraz długość okresu spłaty, natomiast w przypadku postępowania upadłościowego ewentualne spłaty wierzytelności ustala sąd.

VI. Wierzyciele

• Restrukturyzacja – wierzyciele głosują nad układem i mają realny wpływ na jego ostateczny wynik.
• Upadłość – wierzyciele nie głosują/ nie negocjują, zostają zaspokojeni w wysokości określonej jeśli jest sporządzany w ostatecznym planie podziału, a kolejno w planie spłaty wierzycieli. Niestety dość często w upadłości zaspokojenie wierzycieli jest minimalne, a w  przypadku umorzenia zobowiązań Upadłego wierzyciele nie zostają zaspokojeni w ogóle. Co  więcej, w przypadku wierzycieli hipotecznych w postępowaniu upadłościowym, sporządzany jest odrębny plan podziału i Ci wierzyciele zostają zaspokajani są w pierwszej kolejności, a zaspokojenie pozostałych wierzycieli może okazać się nie możliwe ze względu na brak wystarczających środków.

VII. Skutki finansowe

• Restrukturyzacja: wyższe prawdopodobieństwo przywrócenia płynności i dalszego działania firmy.
• Upadłość: całkowita likwidacja majątku i zakończenie działalności.

Powyżej określone zostały najważniejsze różnice pomiędzy postępowaniem restrukturyzacyjnym, a upadłościowym. Wybór postępowania zależy od Twojej indywidualnej sytuacji. Nie wiesz co będzie odpowiednim rozwiązaniem? Zadzwoń do kancelarii Mateusza Ładygi, zrobimy analizę Twojej sytuacji i pomożemy stworzyć Ci rozwiązanie szyte na miarę. Oferujemy indywidualne podejście, zaangażowanie i jasne warunki współpracy.

Zadzwoń do nas 881 927 832 lub wypełnij formularz dostępny na tej stronie. 

 

radca prawny Małgorzata Wąsik

Mateusz Ładyga

kwalifikowany doradca restrukturyzacyjny